Bệnh u tiền liệt tuyến: Khái niệm, nguyên nhân, triệu chứng, phòng ngừa

Bệnh u tiền liệt tuyến: Khái niệm, nguyên nhân, triệu chứng, phòng ngừa

Bệnh u tiền liệt tuyến bao gồm cả tăng sản lành tính tiền liệt tuyến và ung thư tiền liệt tuyến. Khi chất lượng cuộc sống ngày càng được nâng cao, tuổi thọ của con người tăng lên, vấn đề về các bệnh u tiền liệt tuyến thu hút sự quan tâm không chỉ ngành y tế mà còn cả toàn xã hội.

Bài viết sau đây sẽ giới thiệu cho bạn về nguyên nhân, triệu chứng, cách điều trị và phòng ngừa bệnh u tiền liệt tuyến một cách chính xác nhất.

1. Bệnh u tiền liệt tuyến là gì?

Tiền liệt tuyến nằm dưới bàng quang và bọc sau niệu đạo, dài khoảng 2.5cm, nặng 16-20g, vừa có chức năng của tuyến ngoại tiết vừa có chức năng của tuyến nội tiết.

Tuyến này tiết và dự trữ dịch, đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ và giúp tinh trùng di chuyển dễ dàng trong hệ sinh dục nam. Ngoài ra, tuyến còn kiểm soát nước tiểu và hoạt động của cơ vòng, điều phối dòng chảy nước tiểu và tinh dịch một cách hợp lí.

Tiền liệt tuyến có cấu tạo khoảng 70% là mô tuyến và 30% là lớp đệm mô sợi cơ. Được bọc bởi lớp vỏ gồm sợi cơ trơn, collagen và elastin. Ở đáy tuyến tiền liệt, các sợi dọc detrusor đan xen với lớp mô sợi cơ của lớp vỏ.

Bệnh ung thư tuyến tiền liệt
Bệnh ung thư tuyến tiền liệt

Thể lành tính của bệnh u tiền liệt tuyến là tăng sản lành tính tuyến tiền liệt hay còn có tên gọi khác là u xơ tiền liệt tuyến, phì đại tiền liệt tuyến. Gồm tăng sản tế bào tổ chức đệm và hoặc tế bào tổ chức tuyến. Tạo thành nhân hình tròn hoặc bầu dục. Triệu chứng bệnh tùy thuộc vào kích thước khối u và mức độ chèn ép vào đường niệu.

Thể ác tính là ung thư tuyến tiền liệt. Đây là căn bệnh phổ biến thứ 12 trong các bệnh ung thư thường gặp ở nam giới và có xu hướng ngày càng tăng. Là sự phát triển ác tính, nhanh của các tế bào tuyến và tế bào đệm, không có ranh giới rõ ràng, xâm lấn xưng quanh và di căn theo đường máu và bạch huyết.

2. Nguyên nhân gây bệnh u tuyến tiền liệt

Tuổi

Bệnh u tiền liệt tuyến và tuổi tác có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Ở nam giới trên 50 tuổi, Testosteron giảm, nồng độ estrogen tăng, làm tăng tính nhạy cảm của Dihydrotestosteron mà gây bệnh. Mặt khác, độ tuổi càng cao, tính đặc hiệu của PSA càng tăng, giúp dễ dàng chẩn đoán ung thư tuyến tiền liệt.

Nội tiết tố

Cơ thể nam giới có 95% testosteron được tiết ra từ tinh hoàn, chuyển thành Dihydrotestosteron (DHT). DHT tác động lên tế bào mô đích theo cơ chế hoạt hóa gen, kiểm soát sự sinh trưởng và biệt hóa của tế bào mô tuyến, mô đệm của tiền liệt tuyến, gây bệnh tăng sản lành tính tuyến tiền liệt.

Do hooc-môn

Lượng Estrogen ở nam giới trên 50 tuổi tăng do tỷ lệ Testosteron giảm, Estrogen kích thích sự sinh trưởng của tuyến tiền liệt. Tuy nhiên với lượng Estrogen liều cao, sẽ có tác dụng ngược lại, ức chế sự phát triển của tuyến này. Prolactin kích thích sự sinh trưởng của tuyến tiền liệt.

Ngoài ra, hooc-môn LH kiểm soát lượng Testosteron, tham gia vào quá trình điều hòa Testosteron, ảnh hưởng đến sự sinh trưởng của tuyến tiền liệt.

Di truyền từ gia đình

Nếu trong gia đình có người thân (bố hoặc anh em trai) mắc bệnh u tiền liệt tuyến thì nguy cơ mắc bệnh cao cấp 2-3 lần.

Ngoài ra, theo một số nghiên cứu mới đây, yếu tố chủng tộc, dân di cư, thể tích tuyến tiền liệt, các yếu tố kích thích (thói quen đi tiểu, xuất tinh…) cũng ảnh hưởng đến tuyến tiền liệt, trở thành nguy cơ gây bệnh.

3. Triệu chứng, dấu hiệu nhận biết bệnh u tiền liệt tuyến

Bệnh u tuyến tiền liệt dù thể lành tính hay ác tính thì cũng có những triệu chứng rối loạn tiểu tiện do kích thước khổi u phát triển chèn ép vào đường tiểu. Bao gồm các dấu hiệu:

  • Tiểu rắt:

Bệnh nhân đi tiểu liên tục nhiều lần, lượng ít, ban đầu thường vào ban đêm, sau cả ngày lẫn đem.

Tiểu khó, tia nước tiểu yếu, nhỏ, có khi không thành tia mà nhỏ giọt.

  • Bí tiểu:

có thể xuất hiện cấp tính hoặc từ từ thành mạn tính, cơ chế là do các thùy của tuyến tiền liệt phát triển, làm tắc đường tiểu, gây các tổn thương kèm theo như nhiễm trùng, xung huyết…

Hoặc do tác động của hệ thần kinh giao cảm, làm căng các sợi cơ của niệu đạo, bao cơ tuyến tiền liệt, đồng thời làm suy giảm chức năng cơ bàng quang, bàng quang giảm chức năng co bóp, không thể tống được nước tiểu ra ngoài.

  • Đái buốt:

Đây là hiện tượng mà người bị sẽ có cảm giác đi tiểu đau, nóng rát, như kim châm dọc đường niệu đạo.

  • Đái máu:

Là triệu chứng xuất hiện khi có nhiềm trùng đường niệu, rất thường gặp

-Bên cạnh những triệu chứng rối loạn tiểu tiện, bệnh nhân còn có những biểu hiện toàn thân như mệt mỏi, sốt cao hoặc sốt nhẹ, đau nhức toàn thân, ăn ngủ kém. Ảnh hưởng đến đời sống sinh hoạt và tinh thần.

Ngoài những triệu chứng trên, bệnh ung thư tuyến tiền liệt còn có thêm các dấu hiệu lan tỏa khác. Mức độ lan tỏa tùy thuộc vào giai đoạn bệnh, liên quan đến độ biệt hóa u. Thường gặp nhất là đau tầng sinh môn, đau xương, xuất tinh ra máu, suy thận, phù nề, thiếu máu và di căn đến các bộ phận khác.

4. Biến chứng của bệnh u tiền liệt tuyến

Bệnh u tiền liệt tuyến nếu không phát hiện và điều trị kịp thười, bệnh sẽ phát triển nặng theo thời gian gây những hậu quả nghiêm trọng. Nhất là trong trường hợp ung thư tiền liệt tuyến. Để lại nhiều biến chứng, có thể kể tên sau đây:

Bí tiểu cấp

Là biến chứng thường xuất hiện sớm nhất của các bệnh u tiền liệt tuyến. Do sự phát triển của khối u, các tiểu thùy tuyến quá phát trèn em vào đường niệu, có thể xảy ra bí tiểu hoàn toàn.

Nhiềm trùng đường tiểu

Là một biến chứng thường gặp, ngoài những biểu hiện rối loạn tiểu tiện còn kết hợp với hội chứng nhiềm trùng, là nguyên nhân khó chịu khiến bệnh nhân bắt buộc phải đi thăm khám.

Sỏi bàng quang

Tình trạng tắc nghẽn đường niệu kéo dài do sự phát triền của các thùy tuyến tiền liệt chèn ép lên. Kết hợp với ảnh hưởng cơ trơn bàng quang co bóp kém, nước tiểu không được tống hết ra ngoài, tồn đọng lại lâu ngày sinh cặn và tạo sỏi.

Tổn thương thận

Do áp lực trong bàng quang cao, gây hại cho thận hay do nhiễm trùng tiết niệu từ bàng quang, niệu đạo tiếp cận thận làm ảnh hưởng đến tổ chức và hoạt động của thận.

Ung thư lây lan

Bệnh ung thư tiefn liệt tuyến nếu không phát hiện và chẩn đoán chính xác, có thể lây lan sang xung quanh và di căn theo đường máu, bạch huyết đến các cơ quan, tổ chức khác.

Các bệnh nam khoa

Các bệnh u tuyến tiền liệt nếu không được điều trị sẽ ảnh hưởng đến quá trình xuất tinh, di chuyển của tinh dịch, ảnh hưởng đến chất lượng tình dục và sinh lí nam. Là nguyên nhân của rất nhiều bệnh lí nam khoa như xuất tinh sớm, rối loạn cương dương…

5. Phương pháp điều trị bệnh u tuyến tiền liệt

Phương pháp sử dụng thuốc Đông Y

Bệnh u tiền liệt tuyến ngày nay được điều trị hiệu quả bằng phương pháp y học cổ truyền, thuộc chứng long bế. Tùy từng triệu chững thể bệnh mà có những phương thuốc điều trị khác nhau.

  • Bài thuốc 1: Bát chính tán

Tác dụng: Cụ thể các trường hợp tiểu buốt, tiểu rắt, tiểu khó…có thể dùng bài Bát chính tán với tác dụng thanh nhiệt lợi thấp, thông lâm hóa trọc.

Chuẩn bị và thực hiện: Cù mạch 12g, Mộc thông 12g, Xa tiền tử 10g, Biển súc10g, Hoạt thạch 08g, Đăng tâm 08g, Chi tử 06g, Đại hoàng 06g, Cam thảo 04g, sắc uống ngày 01 thang, chia sáng chiều.

  • Bài thuốc 2: Tri bá địa hoàng hoàn gia giảm

Tác dụng: Trường hợp bệnh u tiền liệt tuyến kèm hoa mắt chóng mặt, rối loạn chức năng sinh dục, đau tức vung hội âm…có thể dùng bài Tri bá địa hoàng hoàn gia giảm.

Chuẩn bị và thực hiện:Tri mẫu 10g, Hoàng bá 9g, Đan bì 12g, Tỳ giải 12g, trạch tả 9g, Hoài sơn 12g, Sơn thù 10g. Sắc ngày 01 thang, uông sáng chiều.

  • Bài thuốc 3: Hoàng liên giải độc thang gia giảm

Tác dụng: Nếu nhiễm khuẩn tiết niệu sốt cao, tiểu máu, tiểu mủ, nóng rát âm hộ, có thể dùng bài Hoàng liên giải độc thang gia giảm với tác dụng thanh nhiệt giải độc, tiết tả thông lâm.

Chuẩn bị và thực hiện: Hoàng liên 12g, Hoàng bá12g, Hoàng cầmn 12g, Chi tử 08g, sắc uống ngày 01 tháng.

  • Bài thuốc 4:

Bàng quang tắc nghẽn không thông, đau bụng dưới, đau quằn quại, có thể sử dụng các vị Đại hoàng, Mang tiêu, Sinh địa, Đào nhân, Biển súc, Cù mạch sắc uống.

Hình minh họa tăng sản lành tính tuyến tiền liệt
Hình minh họa tăng sản lành tính tuyến tiền liệt

Phương pháp điều trị sử dụng thuốc nam

  • Ngoài ra, các vị thuốc nam cũng được dân gian ưa chuộng sử dụng, với đặc tính thân thuộc dễ tìm, an toàn mà đem lại hiệu quả cao. Ví dụ:
  • Sử dụng các vị thuốc tác dụng thanh nhiệt, giải độc như râu ngô, rau má, vỏ dưa hấu, vỏ bí xanh…
  • Các vị thuốc lợi tiểu như rau diếp cá, mã đề nước, atiso đỏ
  • Bên cạnh đó, trinh nữ hoàng cung, náng hoa trắng là các vị thuốc nam điều trị bệnh ung thư tiền liệt tuyến được dân gian sử dụng hiệu quả.
Các giai đoạn của ung thư tiền liệt tuyến
Các giai đoạn của ung thư tiền liệt tuyến

6. Cách phòng ngừa bệnh u tiền liệt tuyến

Để phòng ngừa các bệnh u tiền liệt tuyến, cần có chế độ ăn và rèn luyện phù hợp, ngăn ngừa rối loạn sinh trưởng của tuyến và ung thư.

  • Ăn nhiều sản phẩm từ thực vật như: cà chua, đậu nành, dưa hấu, trà xanh, tỏi, ngũ cốc và rau quả. Uống nhiều nước.
  • Hạn chế căng thẳng quá mức, tránh để xảy ra áp lực công việc, gia đình.
  • Tập thể dục thường xuyên, tăng cường sức khỏe, cải thiện lưu thông máu, ngăn ngừa ung thư.
  • Kiểm tra sức khỏe định kì, giúp phát hiện bệnh sớm, nhất là trường hợp tầm soát ung thư.
  • Sinh hoạt tình dục hợp lí, đều đặn.
  • Điều trị triệt để các bệnh lí về đường tiết niệu, sinh dục như viêm niệu đạo, viêm tinh hoàn, viêm bàng quang…
Tập thể dục thường xuyên giúp tăng cường sức khỏe
Tập thể dục thường xuyên giúp tăng cường sức khỏe

Bài viết trên đây đã cung cấp cho bạn những thông tin cơ bản về hai bệnh u tiền liệt tuyến là tăng sản lành tính tuyến tiền liệt và ung thư tiền liệt tuyến. Hy vọng bạn đã nắm được phần nào về nguyên nhân, triệu chứng, cách điều trị và phòng ngừa 2 bệnh này để bảo vệ tốt sức khỏe gia đình và bản thân mình.

Lưu ý: Bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không nên áp dụng khi không có sự hướng dẫn và sử dụng từ bác sĩ.

Trả lời

Cùng chủ để Bệnh thường gặp

Bệnh đái tháo đường: Khái niệm, nguyên nhân, triệu chứng, điều trị và cách phòng ngừa

Bệnh đái tháo đường: Khái niệm, nguyên nhân, triệu chứng, điều trị và cách phòng ngừa

Nội dungBệnh đái tháo đường là gì?Nguyên nhânNguyên nhân gây ra tình trạng bệnh đái tháo đường tuýp 1Nguyên nhân gây ra tình trạng đái tháo đường tuýp 2Nguyên nhân […]

Bệnh liệt dương – vô sinh: Khái niệm, nguyên nhân, triệu chứng,điều trị và cách phòng ngừa

Bệnh liệt dương – vô sinh: Khái niệm, nguyên nhân, triệu chứng,điều trị và cách phòng ngừa

Nội dung Bệnh liệt dương – vô sinh là gì? Nguyên nhânDo tình trạng sức khỏeDo tuổi tácDo sử dụng chất kích thíchDo sử dụng thuốc không đúngDo tâm lýDo […]

Bệnh Xơ Cứng Cột Bên Teo Cơ: Khái niệm, nguyên nhân, triệu chứng, điều trị và cách phòng tránh

Bệnh Xơ Cứng Cột Bên Teo Cơ: Khái niệm, nguyên nhân, triệu chứng, điều trị và cách phòng tránh

Nội dung Khái niệm Nguyên nhân Triệu chứng – Dấu hiệuCách điều trịThuốc đối vận Glutamate:Vật lý trị liệuHoạt động trị liệuNgôn ngữ trị liệuTâm lí trị liệu:   Phòng […]

Bệnh trĩ: Định nghĩa, nguyên nhân, dấu hiệu, điều trị và cách phòng ngừa

Bệnh trĩ: Định nghĩa, nguyên nhân, dấu hiệu, điều trị và cách phòng ngừa

Nội dung Bệnh trĩ là gì? Nguyên nhânThói quen ăn uốngThói quen sinh hoạt Dấu hiệu Triệu chứngBiểu hiện 1: Đại tiện ra máuBiểu hiện 2: Búi trĩ phồng lên […]

Bệnh viêm lộ tuyến cổ tử cung: Khái niệm, nguyên nhân, triệu chứng,điều trị và phòng ngừa

Bệnh viêm lộ tuyến cổ tử cung: Khái niệm, nguyên nhân, triệu chứng,điều trị và phòng ngừa

Nội dungBệnh viêm lộ tuyến cổ tử cung là gì ?Nguyên nhân gây bệnhDo việc vệ sinh vùng kín hàng ngày:Do quan hệ tình dục không được đảm bảoPhá thai […]

Bệnh viêm bao quy đầu: Định nghĩa, nguyên nhân, dấu hiệu, điều trị và cách phòng ngừa

Bệnh viêm bao quy đầu: Định nghĩa, nguyên nhân, dấu hiệu, điều trị và cách phòng ngừa

Nội dung Viêm bao quy đầu là bệnh gìNguyên nhânDài hoặc hẹp bao quy đầu:Do vệ sinh cá nhân không sạch sẽ:Do “tự sướng” quá mức:Do quan hệ tình dục […]

Bệnh bao quy đầu: Khái niệm, nguyên nhân, dấu hiệu, điều trị và cách phòng ngừa

Bệnh bao quy đầu: Khái niệm, nguyên nhân, dấu hiệu, điều trị và cách phòng ngừa

Nội dung Bao quy đầu là gì? Các bệnh bao quy đầu bạn cần biếtDài bao quy đầu: Hẹp bao quy đầu:Nghẹt bao quy đầuViêm bao quy đầu Các tác hại […]

Bệnh nam khoa: Khái niệm, nguyên nhân, dấu hiệu, điều trị và cách phòng ngừa

Bệnh nam khoa: Khái niệm, nguyên nhân, dấu hiệu, điều trị và cách phòng ngừa

Nội dungBệnh nam khoa là gì? Nguyên nhân Do bẩm sinh:Do yếu tố tâm lý:Do thói quen thủ dâm:Do quá trình quan hệ tình dục không an toàn:Vệ sinh không sạch […]