Bệnh viêm loét dạ dày: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị tốt

Hình ảnh viêm loét dạ dày ở bệnh nhân

Dù đã được phát hiện từ hơn 30 năm trước nhưng viêm loét dạ dày vẫn là vấn đề lớn và nan giải trong nền Y tế thế giới. Những thông tin về nguyên nhân, triệu chứng và phương pháp điều trị căn bệnh này sẽ được gửi đến độc giả trong bài viết dưới đây.

Viêm loét dạ dày tá tràng là gì, có nguy hiểm không?

Trong các bệnh lý về tiêu hóa, số người mắc viêm loét dạ dày chiếm khoảng 35%. Đây là tình trạng niêm mạc dạ dày hoặc tá tràng (phần đầu của ruột non) bị tổn thương và sinh ra viêm loét. Theo số liệu thống kê ở nước ta có khoảng 26% dân số mắc phải căn bệnh này.

Hình ảnh viêm loét dạ dày ở bệnh nhân
Hình ảnh viêm loét dạ dày ở bệnh nhân

Bệnh viêm loét dạ dày rất nguy hiểm, bởi nếu không được điều trị sớm và kịp thời, bệnh sẽ dẫn đến các biến chứng “chết người” như:

  • Thủng dạ dày: Khi viêm loét dạ dày tiến triển thành thủng dạ dày, cơ thể người bệnh sẽ xuất hiện những cơn đau dữ dội ở vùng thượng vị dạ dày. Sau đó, cơn đau lan đến khắp các ổ bụng, lên ngực, vai, lưng. Đồng thời, người bệnh cảm thấy mệt mỏi, kiệt sức, tụt huyết áp, mặt tái, toát mồ hôi. Thủng dạ dày có thể đe dọa đến tính mạng của người bệnh.
  • Ung thư dạ dày: Bị viêm loét dạ dày có thể gây ra ung thư dạ dày là căn bệnh phổ biến hàng đầu trong số các bệnh ung thư đường tiêu hóa. Đây cũng là biến chứng rất dễ gặp phải của căn bệnh này.
  • Hẹp môn vị dạ dày: Hẹp môn vị dạ dày gây ra cho người bệnh cảm giac đau bụng dữ dội, cơn đau dồn dập, liên tục và kéo dài. Kèm theo đó là tiêu chảy, mệt mỏi, buồn nôn, nôn ra thực phẩm có mùi hôi khó chịu.
  • Xuất huyết dạ dày: Viêm loét dạ dày tá tràng có thể gây xuất huyết dạ dày khi lớp niêm mạc dạ dày bị tổn thương nặng, mạch máu sẽ vỡ ra, gây nên xuất huyết dạ dày. Trong trường hợp xuất huyết quá nhiều, người bệnh thậm chí sẽ có nguy cơ tử vong.

Triệu chứng viêm loét dạ dày tá tràng

Ngoài các biểu hiện đau dạ dày, cơ thể sẽ báo hiệu rằng bạn đang mắc viêm loét dạ dày nếu xuất hiện các triệu chứng sau:

  • Đau bụng: Đau bụng là triệu chứng điển hình nhất của bệnh viêm loét dạ dày. Các cơn đau xuất hiện đột ngột hoặc âm ỉ dai dẳng ở vùng bụng, sau đó đau lan sang hai bên hông lưng. Các cơn đau thường kéo đến vào khoảng thời gian giữa các bữa ăn, khi mà dạ dày bạn đang rỗng.
  • Buồn nôn: Buồn nôn xảy ra do sự mất cân bằng trong tiêu hóa khi người bệnh bị viêm loét dạ dày.
  • Ợ hơi, ợ chua, ợ nóng: Do axit trong dạ dày tăng bất thường.
  • Giảm cân đột ngột: Viêm loét dạ dày không chỉ làm giảm sức đề kháng mà còn ngăn chặn khả năng hấp thu dinh dưỡng từ thức ăn. Do vậy, người bệnh bị chán ăn, ăn không ngon miệng và sút cân đột ngột.
  • Đi ngoài ra phân đen: Khi bị viêm loét dạ dày, hệ tiêu hóa không còn hoạt động tốt như bình thường nữa. Vì vậy mà gây nên triệu chứng đi ngoài ra phân đen.
Bệnh nhân có biểu hiện đi ngoài ra phân đen
Bệnh nhân có biểu hiện đi ngoài ra phân đen

Nguyên nhân viêm loét dạ dày tá tràng

Có nhiều nguyên nhân khác nhau dẫn đến những ổ loét ở dạ dày. Một số nguyên nhân tiêu biểu:

  • Do vi khuẩn HP (Helicobacter pylori): Số người bị viêm loét dạ dày do nhiễm khuẩn HP chiếm tỉ lệ cao nhất so với các nguyên nhân khác. Vi khuẩn HP sau khi xâm nhập vào cơ thể sẽ tiết ra chất độc làm mất khả năng chống lại acid của niêm mạc, phá hủy lớp nhầy bảo vệ niêm mạc dạ dày. 
  • Viêm loét dạ dày do tâm lý stress kéo dài: Khi ở trong trạng thái âu lo, căng thẳng, buồn phiền quá lâu, chức năng dạ dày, đường ruột sẽ bị mất cân bằng. Đồng thời, axit hydrochloric và pepsin tăng tiết khiến cho huyết quản dạ dày, môn vị co thắt, tầng bảo vệ niêm mạc dạ dày bị thương tổn, hình thành bệnh.
  • Thói quen ăn uống, sinh hoạt không điều độ: Người có nguy cơ bị viêm loét dạ dày cao do hay bỏ bữa sáng, ăn không đúng giờ, đúng bữa, ăn quá nhanh, ăn tối quá no, vừa ăn vừa xem tivi,.. Đây đều là những thói quen xấu làm kích thích niêm mạc dạ dày bài tiết quá nhiều axit hydrochloric.
  • Viêm loét dạ dày do uống quá nhiều rượu: Không cần phải nói nhiều thì ai cũng đã biết đến tác hại của rượu đối với sức khỏe con người. Nạp quá nhiều rượu vào cơ thể sẽ khiến niêm mạc dạ dày bị tổn thương, hình thành nên viêm loét. Ngoài ra, còn có thể gây xơ gan, viêm tuyến tụy mãn tính.
  • Viêm loét dạ dày do lam dụng thuốc chống viêm không steroid: Loại thuốc này có thể gây viêm hoặc kích thích lớp lót dạ dày và ruột non khiến dạ dày bị viêm loét.
  • Các nguyên nhân khác: Do di truyền, do hội chứng Zollinger-Ellison, do ăn quá nhiều muối,…

Cách chẩn đoán viêm loét dạ dày tá tràng và phân loại bệnh

Để biết chính xác xem mình có mắc viêm loét dạ dày hay không, ngoài việc dựa vào các triệu chứng của bệnh, bệnh nhân cần phải đến cơ sở y tế để:

  • Xét nghiệm máu: Để xác định xem người bệnh có thiếu máu hay không.
  • Xét nghiệm phân: Để kiểm tra trong phân có lẫn máu không.
  • Nội soi: Kiểm tra tình trạng niêm mạc dạ dày, thực quản, tá tràng xem có bị viêm loét hay không, mức độ viêm như thế nào.
  • Chụp X-Quang đại tràng
Chụp X - Quang chẩn đoán viêm loét dạ dày
Chụp X – Quang chẩn đoán viêm loét dạ dày

Sau khi xét nghiệm, bác sĩ sẽ đưa ra kết quả chính xác xem nguyên nhân mắc bệnh viêm loét dạ dày là gì. Từ đó, phân loại và tìm ra được phương pháp điều trị bệnh phù hợp.

Cách phòng tránh viêm loét dạ dày tá tràng

Một số thói quen ăn uống, sinh hoạt lành mạnh có thể giúp người bệnh viêm loét dạ dày phòng tránh và ngăn ngừa bệnh tiến triển nặng hơn. Cụ thể:

Bệnh nhân viêm loét dạ dày nên:

Tăng cường bổ sung cho cơ thể các thực phẩm có tác dụng bảo vệ và phục hồi niêm mạc dạ dày, giảm tiết acid dạ dày như:

  1. Chuối: Chuối chính là loại thực phẩm “nhỏ nhưng có võ to” rất tốt cho cơ thể con người. Chuối có khả năng giảm viêm, trung hòa nồng độ acid vượt ngưỡng trong dịch dạ dày. Đồng thời, cung cấp năng lượng, bù đắp hàm lượng kali thiếu hụt khi người bệnh bị tiêu chảy, nôn ói. Ngoài ra: cung cấp thành phần xơ hòa tan pectin có lợi cho người bị rối loạn tiêu hóa, táo bón, tiêu chảy.
  2. Khoai lang: Trong khoai lang chứa nhiều tinh bột vừa giúp nhuận tràng, vừa hỗ trợ tiêu hóa và hỗ trợ điều trị bệnh viêm loét dạ dày hiệu quả.
  3. Đu đủ: Giúp kích thích tiêu hóa, giảm táo bón, khó tiêu.
  4. Gừng: Với đặc tính cay ấm, gừng có khả năng kháng viêm, làm lành vết loét ở niêm mạc dạ dày.
  5. Rau xanh: Cải bó xôi, bắp cải,… chứa nhiều chất xơ giúp hỗ trợ tiêu hóa tốt. Ngoài ra, thành phần các loại rau này còn có Isothiocyanate sulforapane, hợp chất giúp tiêu diệt vi khuẩn H.pylori.
  6. Trà xanh: Trà xanh làm dịu cơn đau do viêm loét dạ dày gây ra nhanh chóng. Đồng thời, trà xanh còn có thể giúp chống lại sự gia tăng của vi khuẩn gây bệnh.

Tránh xa các loại thực phẩm như:

  1. Thực phẩm làm tổn thương niêm mạc dạ dày: Đồ ăn nhiều dầu mỡ, rượu bia, thuốc lá, gia vị cay nóng, thức ăn cứng, khó tiêu,…
  2. Thực phẩm nhiều acid: trái cây, thực phẩm chua, lên men, đồ uống có ga,…

Xây dựng thói quen sinh hoạt lành mạnh:

  1. Đồ ăn nên nấu chín mềm, thái nhỏ để làm giảm áp lực cho dạ dày, giúp dạ dày dễ tiêu hóa và cơ thể hấp thu dinh dưỡng dễ hơn.
  2. Ăn chậm, nhai kỹ, ăn đúng bữa, không đọc sách, báo trong bữa ăn, không để bụng quá đói.
  3. Cân bằng giữa học tập, làm việc với nghỉ ngơi, hạn chế để cơ thể quá mệt mỏi hay căng thẳng, áp lực kéo dài.
  4. Thường xuyên tập thể dục đều đặn để tăng cường sức đề kháng cho cơ thể, hỗ trợ cho việc điều trị viêm loét dạ dày.

Cách điều trị viêm loét dạ dày tá tràng

Chữa viêm loét dạ dày bằng thuốc Tây

 

  • Thuốc ức chế tiết dịch acid dạ dày:
  • Nhóm ức chế bơm proton – PPI: Omeprazole, Esomeprazole, Lansoprazole, Pantoprazole, Rabeprazole…
  • Nhóm thuốc kháng H2: Cimetidine, Rantidine, famotidin, nizatidin,…
  • Công dụng: Ức chế tiết dịch acid trong dạ dày.
  • Thuốc kháng sinh điều trị đau dạ dày: Amoxicillin, clarithromycin, metronidazole, tinidazole, tetracyclin, levofloxacin. Dùng trong trường hợp viêm loét dạ dày do nhiễm khuẩn HP.
  • Thuốc trung hòa acid dạ dày: Nhôm hydroxyd, Magnesi hydorxyd, Natri bicarbonat, Canxi carbonat. Không dùng cho các bệnh nhân: Suy thận, phụ nữ mang thai.
  • Thuốc bảo vệ niêm mạc dạ dày: Rebamipide, sucralfate, bismuth.
Điều trị viêm loét dạ dày bằng một số loại thuốc giảm đau nhanh
Điều trị viêm loét dạ dày bằng một số loại thuốc giảm đau nhanh

Công dụng: Làm tăng tiết nhày bảo vệ niêm mạc dạ dày, phục hồi tổn thương ở vùng niêm mạc.

Chữa viêm loét dạ dày bằng các bài thuốc Nam

 

Bài thuốc từ nghệ tươi chữa viêm loét dạ dày

Điều chế: Chuẩn bị 50g củ nghệ tươi, đem rửa sạch bỏ vỏ. Lấy nghệ đập dập rồi lấy nước pha với mật ong theo tỉ lệ nghệ : mật ong = 2 : 1. Sau đó chia hỗn hợp ra thành 3 phần, mỗi bữa ăn chính dùng 1 phần.

 

Công dụng: Tinh dầu trong nghệ có khả năng làm giảm nồng độ acid trong dịch vị dạ dày. Đồng thời, cả mật ong và nghệ đều có đặc tính khán viêm, làm lành vết loét dạ dày rất tốt. Do đó, kết hợp mật ong với nghệ tươi sẽ cho ra một bài thuốc chữa viêm loét dạ dày rất hiệu quả.

 

Bài thuốc chữa viêm loét dạ dày bằng lá mơ lông

 

  1. Điều chế: Chuẩn bị 20-30g lá mơ lông đem rửa sạch rồi giã lấy nước cốt, mỗi ngày uống một lần để làm cải thiện tình trạng viêm loét dạ dày.
  2. Công dụng: Trong Đông y, lá mơ lông có tính bình, tính chua, vị mát,… có tác dụng thanh nhiệt, sát trùng, trừ phong, hoạt huyết, tiêu độc, làm dịu cơn đau do viêm loét dạ dày rất tốt.

 

Bài thuốc chữa viêm loét dạ dày bằng bạc hà

 

  1. Điều chế: Cách 1: Nhai trực tiếp 1-2 lá bạc hà tươi 2-3 lần trong ngày. Cách 2: Cho một vài nhánh bạc hà vào trà nóng, uống ngày 1-2 cốc.
  1. Công dụng: Thanh nhiệt, hỗ trợ tiêu hóa, làm dịu cơn đau viêm loét dạ dày.

 

Bài thuốc chữa viêm loét dạ dày bằng lá ổi non

 

  1. Điều chế: Chuẩn bị 30g lá ổi non, 1 nắm gạo lứt, 500ml nước. Lá ổi sau khi rửa sạch, thái nhỏ thì đem sao chung với gạo lứt cho khô. Sau đó, cho phần nước đã chuẩn bị vào nấu đến khi còn một nửa thì chắt ra, chia làm 2 lần uống trong ngày.
  2. Công dụng: Trong lá ổi có chứa coalpha-limonen, tanin pyrogalic, axit guajavalic,… Những hoạt chất này có khả năng kháng khuẩn, kháng viêm và giảm các triệu chứng của bệnh viêm loét dạ dày rất tốt.

Lưu ý: Trước khi sử dụng thuốc chữa bệnh, người bệnh nên tham khảo qua ý kiến của bác sĩ để biết rõ về liều lượng phù hợp với mức độ và tình trạng bệnh của mình.

Thống kế về bệnh viêm loét dạ dày tá tràng

Trích trong cuốn: “Bệnh loét dạ dày tá tràng” (NXB Đại học Huế) về dịch tễ học bệnh viêm loét dạ dày:

  • Bệnh loét dạ dày chiếm gần 10% dân số với tỉ lệ mắc bệnh là 3/100.000 người, tỷ lệ loét tá tràng so với dạ dày là 4/1 và khuynh hướng xảy ra ở người trẻ.
  • Ở miền Bắc Việt Nam, 5,6% dân số có triệu chứng bệnh. Tại khoa nội của một số bệnh viện có từ 25-30% bệnh nhân vào viện vì viêm loét dạ dày. Tại Việt Nam, Nguyễn Duy Thắng nghiên cứu năm 2003 trên 300 bệnh nhân loét dạ dày cho thấy tỷ lệ nhiễm HP là 83%.
  • Tử vong tại Mỹ do loét dạ dày và tá tràng tương ứng khoảng 5/100000 người da trắng cho mỗi nhóm bệnh loét và 3-4/100000 người không phải da trắng. Nhóm bệnh nhân loét dạ dàu ở nữ tử vong cao hơn loét tá tràng. Tỷ lệ số người tử vong do bệnh loét dạ dày tá tràng cũng tăng lên theo tuổi.

Tài liệu tham khảo, công trình nghiên cứu bệnh viêm loét dạ dày tá tràng

  • “Bệnh lý dạ dày tá tràng và vi khuẩn Helicobacter Pylori”, NXB Y học do Tạ Long biên soạn (2003).
  • Nghiên cứu đặc điểm mô bệnh học của viêm dạ dày mạn có Helicobacter pylori và mối liên quan giữa chúng”, Tạp chí Y học thực hành, Bộ Y tế xuất bản năm 2001.
  • “Đặc điểm hình ảnh nội soi, mô bệnh học và tỷ lệ nhiemx H.pylori của viêm dạ dày mạn tính ở người lớn tuổi”, Tạp chí Khoa học Tiêu hóa Việt Nam năm 2010.
  • “Nhiễm HElicobacter pylori à tình hình ung thư tại miền Bắc và Nam Việt Nam”, Tạp chí Khoa học Tiêu hóa Việt Nam, năm 2008.

 

  • “Phác đồ OAL so với phác đồ OAC trong điều trị tiệt trừ Helicobacter pylori ở bệnh nhân viêm, loét dạ dày – tá tràng”, Tạp chí Khoa học Tiêu hóa Việt Nam.

 

  • Mối liên quan giữa Helicobacter với bệnh lý dạ dày tá tràng và điều trị diệt Helico bacter Pylori”, Nội khoa năm 1996.

 

  • “Nghiên cứu tỷ lệ kháng Clarithromycin, Levofloxacin của Helicobacter pylori bằng Epsilometer và hiệu quả của phác đồ EBMT ở bệnh nhân viêm dạ dày mạn” – Đặng Ngọc Quý Huệ, Luận án tiến sĩ Y học năm 2018.

 

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *